Trang chủ > Nghị luận văn học > Về nhân vật Chiến, Việt trong “Những đứa con trong gia đình” của Nguyễn Thi

Về nhân vật Chiến, Việt trong “Những đứa con trong gia đình” của Nguyễn Thi

những đứa con trong gia đình

Đề bài: Phân tích những  nét cá tính giống và khác nhau của hai nhân vật Chiến và Việt trong truyện ngắn “Những đứa con trong gia đình” của Nguyễn Thi.

Dàn bài:

1. Mở bài

– Nguyễn Thi là một trong những cây bút văn xuôi hàng đầu của văn nghệ giải phóng miền Nam thời kháng chiến chống Mĩ. Ông rất xứng đáng với danh hiệu Nhà văn của nông dân Nam Bộ.

– Những đứa con trong gia đình là một trong những truyện ngắn xuất sắc được nhà văn viết những ngày chiến đấu ác liệt chống đế quốc Mĩ xâm lược.

– Trong truyện, Chiến và Việt là những nhân vật tiêu biểu cho người nông dân Nam Bộ, những con người mang bản chất hồn nhiên, bộc trực, giàu lòng yêu nước, yêu cách mạng, sẵn sàng hi sinh vì quê hương, vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

2. Thân bài

a) Giới thiệu chung

– Nhà văn đã xây dựng hình tượng những người con trong một gia đình nông dân Nam Bộ có truyền thống yêu nước, yêu cách mạng. Những con người này đều mang trong mình những nét chung thống nhất, thể hiện rõ đặc điểm nhân vật trong tác phẩm của ông. Đó là lòng căm thù giặc sâu sắc; gan góc dũng cảm, khao khát chiến đấu giết giặc; giàu nghĩa tình, thủy chung son sắt với quê hương, với cách mạng. Tuy nhiên, trong dòng sông truyền thống gia đình “mỗi người một khúc” vẫn có những nét riêng. Đó chính là điểm nói lên tài năng của Nguyễn Thi.

– Trong dòng sông truyền thống gia đình, nếu ba má Việt, chú Năm là khúc thượng nguồn, nơi kết tinh mọi truyền thống gia đình thì Chiến, Việt là những khúc kế tiếp truyền thống tốt đẹp ấy. Bởi “Chuyện gia đình ta nó cũng dài như sông, để rồi chú sẽ chia cho mỗi người một khúc mà ghi vào đó” thành sự tích gia đình, ghi lại những chiến công của mỗi thành viên và những tội ác tày trời của giặc đối với gia đình, quê hương, đất nước để truyền lại cho con cháu mai sau phải nhớ ghi mà trả thù.

b) Phân tích

(1)  Nét tính cách chung của hai chị em

– Hai chị em cùng sinh ra trong một gia đình chịu nhiều mất mát đau thương, cùng chứng kiến cái chết đau thương của ba má. Họ là những đứa con trong một gia đình có truyền thống cách mạng – những người kế tục xứng đáng truyền thống của gia đình. Vì thế, hai chị em có chung mối thù với bọn xâm  lược. Tuy còn nhỏ tuổi, chí căm thù đã thôi thúc hai chị em cùng có một ý nghĩ: phải trả thù cho ba má; và có cùng nguyện vọng: được cầm súng đánh giặc.

– Cả hai chị em đều mang quyết tâm chiến đấu trả thù cho gia đình và đều trở thành những chiến sĩ gan góc dũng cảm. Đánh giặc là niềm say mê lớn nhất của hai chị em Việt và Chiến cũng là của tuổi trẻ miền Nam trong những năm tháng ấy: “Hạnh phúc của tuổi trẻ là trên trận tuyến đánh quân thù”. Cả Chiến và Việt đều là những đứa trẻ không chỉ biết sống cho riêng mình mà sống cho tất cả những người đang còn và đã khuất.

+ Chiến đi bộ đội với quyết tâm như dao chém đá “Tao đã thưa với chú Năm rồi. Đã làm thân con gái ra đi thì tao chỉ có một câu: nếu giặc còn thì tao mất, vậy à!”. Câu nói ấy thể hiện đúng tinh thần một thời đại của dân tộc “giặc đến nhà đàn bà cũng đánh”, “còn cái nai quần cũng đánh”. Câu nói của Chiến là ý thức về dân tộc của người người, lớp lớp con trai, con gái bốn ngàn năm lên đường ra trận bảo vệ Tổ quốc. Họ sẵn sàng hiến dâng tuổi thanh xuân cho quê hương đất nước.

+ Việt nằng nặc đòi cầm súng đi trả thù cho ba má dù chưa đủ tuổi tòng quân. Khi xung trận, Việt chiến đấu rất dũng cảm, dùng thủ pháp tiêu diệt xe bọc thép của giặc và nhiều tên khác. Khi Việt bị trọng thương, nằm giữa chiến trường hoang vắng, mắt không thấy gì, chỉ còn cảm giác. Người đói khát, kiệt sức. Việt vẫn nằm trong tư thế chờ giặc, lúc nào ngón tay cũng để nơi cò súng và đạn đã lên nòng. Việt nghĩ “Tao sẽ chờ mày, trên trời có mày, dưới đất có mày, cả khu rừng này chỉ có mình tao. Mày có bắn thì tao cũng bắn được mày! Mày chỉ giỏi giết gia đình tao, còn đối với tao mày chỉ là thằng chạy”.

– Tình yêu thương là vẻ đẹp tâm hồn của hai chị em. Tình cảm này được thể hiện sâu sắc và cảm động nhất trong cái đêm chị em giành nhau ghi tên tòng quân và sáng hôm sau  trước khi lên đường nhập ngũ cùng khiêng bàn thờ má sang nhà chú Năm. Hình ảnh chị em Việt khiêng bàn thờ ba má sang gởi chú Năm là một chi tiết hay và giàu ý nghĩa của đoạn trích, là không khí thiêng liêng, nó hoán cải cả cảnh vật lẫn con người. Chi tiết nghệ thuật này còn mang ý nghĩa tượng trưng, thể hiện sự trưởng thành của hai chị em có thể  gánh vác việc gia đình và viết tiếp khúc sông của mình trong dòng sông truyền thống gia đình. Hơn thế nữa, thế hệ sau cứng cáp, trưởng thành và có thể đi xa hơn.

(2) Nét riêng

(2a) Nhân vật Chị Chiến

– Hình ảnh người mẹ của những đứa  con trong gia đình ngã xuống nhưng dòng sông kia vẫn chảy. Hình ảnh người mẹ bất tử trong những đứa con trong gia đình, đó là Chiến – người con gái trẻ mang vóc dáng của mẹ từ ngoại hình cho đến giọng nói, tính cách. Nguyễn Thi đã cố ý tô đậm nét kế thừa người mẹ ở nhân vật Chiến.

+ Mang vóc dáng của mẹ mình: hai bắp tay tròn vo, sạm đỏ, cháy nắng, thân người to và chắc nịch. Đó là vẻ đẹp của  những con người sinh ra để gánh vác, để chống chọi, để chịu đựng và để chiến thắng.

+ Tính cách:

  • Là một người chị sớm chín chắn, đảm đang. Chiến đặc biệt giống má ở cái đêm sắp xa nhà đi bộ đội: Chiến biết lo liệu toan tính việc nhà (thằng út ở với chú Năm, cái nhà thì cho các anh ở xã mượn mở trường học; giường ván cũng cho các anh mượn luôn; ruộng đất trao lại cho chi bộ, đồ đạc, bàn thờ tổ tiên, ba má sang gửi nhờ chú Năm) và y hệt má nói (nói in như má vậy). Hình ảnh người mẹ như bao bọc lấy Chiến, từ cái lối nằm với thằng út em trên giường ở trong buồng nói với ra đến lối hứ một cái “cóc” rồi trở mình. Chính Chiến cũng thấy mình trong đêm ấy đang hoà vào trong mẹ.
  • Chiến hơn Việt chừng một tuổi nhưng Chiến tỏ ra người lớn hơn hẳn, Chiến có thể bỏ cả bữa cơm để đánh vần cuốn sổ gia đình, lúc nào cũng quên mình để lo cho các em.
  • Dù vậy, Chiến vẫn còn dấu hiệu của con trẻ: tranh giành công việc với em, lúc nào cũng mang theo gương lược để soi ngắm mình.

(2b) Nhân vật Việt

– Trong tác phẩm, Việt là người xuất hiện nhiều nhất trên trang văn. Dường như tác giả đã trao ngòi bút cho nhân vật để qua dòng hồi ức, Việt có thể tự viết về mình bằng một ngôn ngữ riêng, giọng điệu riêng. bằng cách ấy, Việt hiện lên trước mắt người đọc thật tự nhiên, thật sinh động, thật cụ thể, vừa là một cậu trai lộc ngộc, vô tư vừa là một chiến sĩ dũng cảm kiên cường.

+ Nếu Chiến có dáng dấp một người lớn thực sự thì ở Việt là sự lộc ngộc, vô tư, ngây thơ, hiếu động của một cậu con trai đang tuổi ăn, tuổi lớn.

  • Chiến nhường nhịn em bao nhiêu thì Việt hay tranh giành với chị bấy nhiêu. Việt thích đi câu cá, bắn chim. Vào bộ đội, Chiến đem theo tấm gương soi còn Việt lại đem theo một chiếc súng cao su.
  • Mọi công việc ở nhà đều phó thác cho chị Chiến. Đêm trước ngày lên đường, chị Chiến lo toan, cắt đặt mọi công việc thì Việt vô tư “lăn kềnh ra ván cười khì khì”, mắt dõi theo những con đom đóm rồi chụp lấy một con, úp vào hai lòng bàn tay rồi ngủ quên lúc nào không biết.
  • Cách thương chị của Việt cũng rất trẻ con, “giấu chị như giấu của riêng”, vì sợ mất chị trước các những lời đùa tếu của anh em.
  • Việt bị thương, lạc đồng đội ở chiến trường, Việt sợ ma. Khi đồng đội tìm được thì Việt khóc như con nít, khóc đấy rồi cười đấy.

+ Nhưng sự vô tư không ngăn cản Việt trở nên một anh hùng (ngay từ bé, Việt đã dám xông vào đá cái thằng đã giết cha mình. Khi trở thành một chiến sĩ, mặc dù chỉ có một mình, với đôi mắt không còn nhìn thấy gì, với hai bàn tay đau đớn, Việt vẫn quyết tâm ăn thua sống mái với quân thù)

c) Đánh giá chung

NHẤN VÀO ĐÂY ĐỂ ĐỌC TIẾP, HOẠC TẢI BÀI VIẾT (FREE)

Comments

comments