Trang chủ > Nghị luận xã hội > Bài văn nghị luận xã hội > Sơ đồ cấu trúc bài văn nghị luận xã hội

Sơ đồ cấu trúc bài văn nghị luận xã hội

sơ đồ cấu trúc bài văn nghị luận xã hội

     Có thể hiểu nghị luận xã hội là thể văn hướng tới phân tích, bàn bạc về các vấn đề liên quan đến các mối quan hệ của con người trong đời sống xã hội. Mục đích cuối cùng của nó là tạo ra những tác động tích cực đến con người và những mối quan hệ giữa con người với con người.


Xem thêm bài viết:


Một số lưu ý khi làm văn nghị luận xã hội

– Có những hiểu biết nhất định về các vấn đề thời sự,  chính trị – xã hội nóng bỏng của đất nước, đặc biệt là các vấn đề đang được đưa ra bàn luận. Có thể tích lũy vốn hiểu biết này từ các kênh thông tin khác nhau như báo chí, truyền hình, internet…

– Tập thói quen ghi chép, đặc biệt là các sự kiện xã hội xảy ra xung quanh ta, nâng cao nền tảng văn hóa, tri thức cho bản thân.

– Tham khảo các bài xã luận, phóng sự, điều tra. Học tập cách lập luận về một vấn đề xã hội.

– Học cách hệ thống hóa các vấn đề, so sánh, đối chiếu các quan điểm khác cùng chiều hoặc ngược chiều xung quanh một vấn đề, đưa ra ý kiến của bản thân.

Phân loại bài văn nghị luận xã hội: 

Nghị luận xã hội được chia thành 3 loại:

– Nghị luận về một tư tưởng đạo lí

– Nghị luận về một hiện tượng đời sống

– Nghị luận về một vấn đề xã hội trong tác phẩm văn học.

Đối với mỗi dạng bài khác nhau, cách làm cũng khác nhau.

I. NGHỊ LUẬN VỀ MỘT TƯ TƯỞNG ĐẠO LÍ

       Đề tài của dạng bài nghị luận về một tư tưởng đạo lí vô cùng phong phú. Nó bao gồm các vấn đề nhận thức (như lí tưởng, mục đích sống…), về tâm hồn, tính cách (lòng yêu nước, lòng nhân ái, tính trung thực, thói ích kỉ…), về các quan hệ gia đình, các quan hệ xã hội, cách ứng xử, những hành động của mỗi người trong cuộc sống.

      Cách ra đề đối với nghị luận về một tư tưởng đạo lí cũng không giống nhau:

1. Dạng đề bàn luận về một tư tưởng, 1 quan niệm, 1 ý kiến, 1 câu danh ngôn.

Kiểu đề bài: Cho 1 câu danh ngôn: A

Trình bày suy nghĩ của anh (chị) về câu danh ngôn trên.

Dàn bài: Đối với dạng đề này, kết cấu bài văn như sau:

 

so do nghi luan ve mot tu tuong dao ly
Sơ đồ nghị luận về một tư tưởng đạo lý dạng 1

2. Đối với dạng đề: Bàn luận về 2 quan điểm, 2 ý kiến trái ngược nhau

Kiểu đề bài:   Có người nói rằng: A

Có người lại nói rằng: B (A và B thường là hai quan điểm trái ngược nhau về một vấn đề)

Trình bày quan điểm của anh (chị).

Dàn bài: Đối với dạng đề này, bài làm sẽ có kết cấu như sau:

Sơ đồ nghị luận tư tưởng đạo lý dạng 2
Sơ đồ nghị luận về một tư tưởng đạo lý dạng 2

II. NGHỊ LUẬN VỀ MỘT HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG

      Nghị luận xã hội về một hiện tượng đời sống là một trong ba dạng bài cơ bản trong văn nghị luận xã hội. Kiểu bài này tập trung vào những hiện tượng có thật trong đời sống. Đó có thể là một hiện tượng tích cực, cũng có thể là một hiện tượng tiêu cực hoặc một hiện tượng có cả mặt tích cực và tiêu cực… Với dạng đề này đòi hỏi người viết bằng nhận thức của bản thân phải thể hiện được chủ kiến của mình, bằng phân tích và lập luận để ca ngợi và biểu dương cái đẹp, cái tốt, cái thiện và lên án, vạch trần cái ác, cái xấu… Sơ đồ dưới đây góp phần định hướng các bạn cách làm đối với kiểu bài này.

1. Đối với hiện tượng đời sống tích cực

Nếu đề bài đề cập đến một hiện tượng đời sống tích cực, được ca ngợi trong đời sống, cách làm như sau:

hiện tượng đời sống tích cực
hiện tượng đời sống tích cực

2. Đối với hiện tượng đời sống tiêu cực

Đề bài có thể là một hiện tượng đời sống tiêu cực, nhằm phê phán những vấn đề tiêu cực trong đời sống, kết cấu bài viết cũng thay đổi:

hiện tượng đời sống tiêu cực
hiện tượng đời sống tiêu cực

III. NGHỊ LUẬN VỀ MỘT VẤN ĐỀ XÃ HỘI ĐẶT RA TRONG TÁC PHẨM VĂN HỌC

        Đây là dạng đề tổng hợp, đòi hỏi học sinh kiến thức cả về hai mảng văn học và đời sống, cũng đòi hỏi kĩ năng phân tích văn học và kĩ năng phân tích, đánh giá các vấn đề xã hội. Nghĩa là có thể kiểm tra được người viết về cả kiến thức văn học và kiến thức đời sống. Đề thường xuất phát từ một tác phẩm văn học nào đó để yêu cầu HS bàn bạc rộng ra về vấn đề xã hội đó. Vấn đề xã hội được bàn bạc có thể rút ra từ một tác phẩm văn học đã học trong chương trình nhưng cũng có thể từ một văn bản văn học chưa được học (thường là một bài thơ ngắn, một câu chuyện ngắn, giàu ý nghĩa).

       Cách làm đối với dạng đề này có thể cấu trúc theo sơ đồ sau:

vấn đề xã hội đặt ra trong tác phẩm văn học

 NHẤN VÀO ĐÂY ĐỂ ĐỌC TIẾP, HOẠC TẢI BÀI VIẾT (FREE)

Comments

comments